هیزمی که در عکس آگهی کنار شومینه چیده‌اند چیزی را ثابت نمی‌کند؛ خیلی از شومینه‌های گازی هیزم سرامیکی دارند و شعلهٔ شومینهٔ برقی نور ال‌ای‌دی است. پیش از اجاره ویلای شومینهدار، از میزبان ویدیوی کوتاهی از شومینهٔ روشن بخواه، با عکسی از دودکشِ بیرون خانه. بعد بپرس هیزم در قیمت شب هست یا نه، و اگر برق رفت، خانه با چه گرم می‌ماند.
هیزم توی عکس یعنی شومینهٔ هیزمی؟
نه. زیر اسم «شومینه» در آگهی‌ها پنج چیز پیدا میشود و فقط سه‌تایش هیزم می‌سوزاند: شومینهٔ آجری یا سنگیِ باز، شومینهٔ توکار با درِ شیشه‌ای و بخاری هیزمی. چهارمی شومینهٔ گازی است که با شیر روشن میشود و معمولاً هیزم سرامیکی دارد، و پنجمی برقی: شعله‌اش تصویر است، بعضی مدل‌ها صدای ترق‌تروق هیزم هم پخش می‌کنند و فقط تا وقتی گرم می‌کند که برق هست.
ویدیو و عکس دودکش همین‌ها را از هم جدا می‌کند. در چند ثانیه ویدیو، کُندهٔ واقعی از شعلهٔ گاز و صفحهٔ ال‌ای‌دی پیداست. شومینهٔ برقی هم دودکش لازم ندارد؛ اگر میزبان نتواند دودکشی نشانت بدهد، آتش واقعی در کار نیست، هرچقدر هم عکس نشیمنش قشنگ باشد.
به عنوان آگهی هم تکیه نکن. خیلی از آگهی‌ها «شومینهدار» را فقط در عنوان دارند و در متنشان یک خط دربارهٔ نوع شومینه یا هیزم پیدا نمی‌کنی.
ویلای شومینهدار را در کدام منطقه‌های شمال بگردیم؟
در کوهپایه‌ها و ییلاق‌ها: کلاردشت و مرزن‌آباد، دامنه‌های رامسر و تنکابن، سوادکوه و شیرگاه، و ییلاق‌های تالش و ماسال. منطقه تا حد زیادی تعیین می‌کند شومینه دکور شب است یا گرمای خانه.
در کلاردشت و مرزن‌آباد بیشتر ویلای کوهستانی می‌بینی با شومینهٔ هیزمی و شوفاژی کنارش؛ چنین ویلایی در کلاردشت شبی حدود ۵ میلیون تومان است. برای خانواده‌ای که بچهٔ کوچک یا آدم مسن همراه دارد، من همین ترکیب را می‌گیرم: شومینه برای بعد از شام، شوفاژ برای اتاق‌خواب.
ییلاق‌های تالش و ماسال، مثل اولسبلنگاه و ماریان، حساب دیگری دارند. آنجا بخاری هیزمی و شومینه گرمای اصلی خانهاند و بعضی میزبان‌ها هیزم هر شب را هم می‌دهند. در عوض بیشتر کلبه‌های اولسبلنگاه برق را از ژنراتوری می‌گیرند که چند ساعت در روز روشن است، یا از پنل خورشیدی. کلبه‌های آنجا شبی ۲ تا ۱۰ میلیون تومان‌اند و به کار کسی می‌آیند که آتش واقعی می‌خواهد و با کمی سختی کنار می‌آید.
این فصل، شبِ وسط هفته در شمال گاهی به نصف قیمت شب آخر هفتهٔ تابستان می‌رسد. پاییز امسال تعطیلی رسمیِ وسط هفته ندارد و فشار رزرو روی پنجشنبه‌شب‌هاست؛ اگر فقط آخر هفته آزادی، پنجشنبه را زودتر از بقیهٔ کارهای سفر قطعی کن. من پیش از پرداخت، سؤال‌های این نوشته را همزمان برای میزبان دو سه‌تا از کلبه‌های کوهستانی کلاردشت و ماسال می‌فرستم و آن را برمی‌دارم که کامل‌تر جواب داده.
خانه‌هایی را که این زیر آمده‌اند با سؤال بخش بعد بسنج: وقتی برق رفت، خانه با چه گرم می‌ماند؟ کلبهٔ کلاردشت و ویلای سوادکوهی که اول آمده‌اند، در «سیستم گرمایشی» صفحه‌شان کنار شوفاژ بخاری گازی هم دارند؛ اگر دودکش‌دار باشد، با رفتن برق سرد نمی‌مانی. از میزبان همین ویلای سوادکوه قطع آب را هم بپرس؛ مهمانی آنجا نوشته یک روز آب از سه بعدازظهر تا هشت شب رفت. از بقیه بپرس در خاموشی چه چیزی روشن می‌ماند. ویلای دیگرِ سوادکوه کرسی دارد؛ برقی بودنش را مطمئن شو. شومینه در صفحهٔ هیچ‌کدام ثبت نشده، پس اگر آتش هیزم برایت شرط است، اول همین را بپرس.
ویلا و کلبه‌های گرم برای شب‌های پاییز
بریم
(۴ نظر)۳ اقامت موفقکلبه سوییسی استخردار آبگرم شقایقخلاصه نظرات مهمانانAIکنار تپه و یه زمین خالی بزرگه؛ آروم هست ولی دور و برش ساکن نداره و تا فروشگاه ۵ دقیقه با ماشین راهه. آشپزخونه‌ش کامله، استخر آبگرم رو دو نفر تمیز دیدن و یکی از بوی چربی آبش گفته.هرشب از۶,۵۰۰,۰۰۰تومان
رزرو آنی(۴۳ نظر)۲۴ اقامت موفقویلا بام کبریا با جکوزی و فوتبال دستیخلاصه نظرات مهمانانAIاز عکساش بزرگ‌تره و یه سرویس و دوش اضافه پایین داره که تو عکسا نیست؛ جکوزی با فشار آب گرم بالا، پلی‌استیشن و فوتبال دستی هم هست و تراس رو به جنگله. از ۱۷ نفر، ۱۵ نفر امتیاز کامل دادن.هرشب از
رزرو آنی(۹۵ نظر)۴۹ اقامت موفقویلا ماه سوخلاصه نظرات مهمانانAIخانم عبدی با شربت و شیرینی استقبال می‌کنه و اگر سفارش بدی شام و صبحانه‌ی محلی هم درست می‌کنه؛ تراس رو به جنگل و تمیزی خونه هم بارها تکرار شده. فقط حواست باشه نیمه‌دربسته و سرویس ایرانیه.هرشب از۳,۰۰۰,۰۰۰تومان
رزرو آنی(۳۳ نظر)۱۵ اقامت موفقویلا جنگلی مهردادخلاصه نظرات مهمانانAIحیاط پر از گل و درخت میوه با ویو دریاچه و کوه، جایی دنج و خلوت که میزبانش همیشه در دسترسه؛ از ۱۷ نفر، ۱۴ نفر امتیاز کامل دادن.هرشب از
رزرو آنی(۴۲ نظر)۲۰ اقامت موفقویلا مازیار (2)خلاصه نظرات مهمانانAIواحد نوسازه با ویوی طبیعت ماسال و کولر گازی که حسابی خنک می‌کنه؛ میزبان هم هر کم‌وکسری بود خودش تهیه کرده. از ۱۴ نفری که موندن، ۱۲ نفر امتیاز کامل دادن.هرشب از
(۳ نظر)۲ اقامت موفقکلبه سوییسی دهکده آکام (پامچال)خلاصه نظرات این اقامتگاه هنوز آماده نشده است.هرشب ازگرمایش پشتیبان برای شب‌های خاموشی
شومینه به‌تنهایی خانه را گرم نگه نمی‌دارد. بخش بزرگی از گرمایش از دودکش بیرون می‌رود و آتش‌نشانی تهران می‌گوید حادثهٔ شومینه از بقیهٔ وسایل گرمایشی بیشتر است و نباید گرمایش اصلی خانه باشد. بخاری هیزمی هم فقط اتاقی را گرم می‌کند که در آن است: در کلبهٔ کوچک یعنی تقریباً همه‌جا، در ویلای دوطبقه فقط نشیمن، و اتاق‌خوابِ بالا گرمای دیگری می‌خواهد. اگر دو سه نفرید و آتش واقعی می‌خواهید، کلبه از ویلای بزرگ منطقی‌تر است؛ پیش از رزرو، کلبه‌های جنگلی و این‌که به چه جمعی می‌خورند را هم بخوان.
پس ببین گرمای اصلی خانه چیست و وقتی برق رفت، کدامش کار می‌کند. مازندران همین مهر خاموشی برنامه‌ریزی‌شده داشت، بیشتر دوساعته و پخش از حدود هشت صبح تا نیمه‌شب، در شهر و روستا؛ جدول هر روزش در khamooshi.maztozi.ir می‌آید. در آن دو ساعت شومینهٔ برقی و اسپیلت خاموش‌اند و پمپ شوفاژ و گرمایش از کف هم برق می‌خواهد. آن‌چه می‌ماند بخاری گازیِ دودکش‌دار است و خودِ آتش هیزم. بخاری گازیِ بی‌دودکش را هیچوقت داخل خانه روشن نکن.
گاز را هم بپرس: لوله‌کشی است یا کپسول؟ مدیرعامل گاز مازندران زمستان ۱۴۰۵ را سخت‌ترین زمستان گازی خوانده و از مردم خواسته سوخت دومی داشته باشند. من ویلایی را که کنار شومینهٔ هیزمی بخاری گازی هم دارد، به ویلای تمام‌برقی ترجیح می‌دهم، حتی اگر شبی کمی گران‌تر باشد.
هیزم در قیمت شب است یا جدا حساب میشود؟
هر دو را می‌بینی، و خیلی از آگهی‌ها هم چیزی درباره‌اش نمی‌گویند. کلبه‌ای سه‌خوابه در اولسبلنگاه، که با شومینه و بخاری هیزمی گرم میشود، هر شب مقدار مشخصی هیزم به مهمان می‌دهد و شبی ۶ میلیون تومان است. در سنارسفلیِ مرزن‌آباد، دوبلکسی با شومینهٔ هیزمی هیزم را، همراه نان محلی و تخم‌مرغ، فقط با پول جدا و هماهنگی قبلی می‌دهد و مقدارش را هم ننوشته.
پس بپرس سهم هر شب چقدر است و اضافه‌اش را چند حساب می‌کنند. جای هیزم را هم بپرس؛ کُنده‌ای که زیر باران پاییز مانده دود می‌کند و دودکش را زودتر کثیف می‌کند.
من هیزم را، حتی با پول جدا، از خود میزبان می‌خرم. اگر گفت هیزم با خودتان، پیش از این‌که از تهران بار بزنی، بپرس در همان روستا از کجا میشود خرید. کیسهٔ ۱۰ کیلوییِ هیزم کمپینگ مهر امسال در ترب، از ارزان‌ترین فروشنده، ۵۷۱ هزار و ۵۰۰ تومان بود. در خرید اینترنتی حواست به «هیزم تزیینی» و «هیزم نسوز» باشد: کُندهٔ سرامیکیِ شومینهٔ گازی و دکوری‌اند و نمی‌سوزند.
دودکش تمیز و خطر گازگرفتگی
بپرس دودکش آخرین بار کی تمیز شده. دودکشی که زیاد کار می‌کند سالی دو بار بازدید می‌خواهد و دستکم یک بار پیش از زمستان؛ دوده‌ای که هیزم خیس و چوب صمغ‌دار در آن جا می‌گذارد از علت‌های اصلی آتش گرفتن دودکش است. شب اول، پیش از روشن کردن، دریچهٔ دودکش را باز کن و مطمئن شو راه هوا باز است.
خطر جدی‌تر از دود، گازی است که نه دیده میشود و نه بو دارد، و فصلی هم هست: دو سوم مرگ‌های سال گذشته با مونوکسید کربن از مهر به بعد بود. اسفند ۱۴۰۳ زن و شوهری حدوداً هفتادساله در خانهباغی در هاشمکِ دماوند با حال وخیم راهی بیمارستان شدند؛ اورژانس علتش را وسیلهٔ گرمایشیِ بد نصب‌شده و تهویهٔ ناکافی دانست. نشانه‌ها شبیه سرماخوردگی است، سردرد و سرگیجه و تهوع و خواب‌آلودگی، ولی بی‌تب.
با آتشی که هنوز شعله دارد نخواب؛ پیش از خواب بگذار فروکش کند و تا روشن است، درز همهٔ پنجره‌ها را نبند. اگر میزبان دتکتور مونوکسید کربن ندارد، یکی باتری‌خور ببر و کنار جای خواب بگذار؛ مهر امسال در ترب ۱.۵ تا ۴ میلیون تومان بود و تنها خرید سفر شومینه‌ای است که بی‌تعارف توصیه می‌کنم. روی جعبه‌اش باید «مونوکسید کربن» نوشته باشد، نه «نشت گاز». سردرد و گیجیِ نیمه‌شب را به حساب خستگی راه نگذار: همه را به هوای آزاد ببر و با ۱۱۵ تماس بگیر.
پیامی که پیش از پرداخت برای میزبان می‌فرستم
سؤال‌ها را در یک پیام بفرست تا جواب‌ها مکتوب بماند و اگر چیزی با حرف میزبان نخواند، سندش دستت باشد:
سلام، برای تاریخ‌های … با … نفر می‌خواهیم رزرو کنیم. شومینه هیزمی است، گازی یا برقی؟ لطفاً یک ویدیوی کوتاه از شومینهٔ روشن و یک عکس از دودکش بیرون خانه بفرستید. هیزم در قیمت هست؟ هر شب چقدر، و اضافه‌اش هر بسته چند؟ دودکش آخرین بار کی تمیز شده؟ دتکتور مونوکسید کربن دارید؟ گرمایش اصلی خانه چیست، گاز لوله‌کشی است یا کپسول، و وقتی برق می‌رود چه چیزی کار می‌کند؟
میزبانی که حاضر نیست یک ویدیوی بیست‌ثانیه‌ای بفرستد، جوابت را همین‌جا داده.
سؤال‌های همیشگیِ هر اجاره را، مثل ظرفیت واقعی و کنسلی و ودیعه، جدا در نکات مهم پیش از اجاره ویلا نوشته‌ام.
سوالات متداول
ویلای شومینهدار اطراف تهران کجا پیدا میشود؟
در دیزین و شمشک و باغویلاهای دماوند. در دیزین و شمشک کلبهٔ چوبی، همان شله، با شومینهٔ هیزمی پیدا میشود؛ آنجا تکلیف هیزم را پیش از رزرو روشن کن. در دماوند سؤال دودکش و تهویه را جدی بپرس؛ گازگرفتگیِ آن زوج هفتادساله در خانهباغی در هاشمک بود.
چرا شومینهٔ هیزمی دود می‌کند؟
معمولاً چون هیزم خیس است، دریچهٔ دودکش بسته مانده یا دودکش کثیف و گرفته است. اول دریچه را نگاه کن و هیزم خشک‌تری بگذار. اگر دود باز هم به اتاق برگشت، هیزم تازه نگذار، پنجره‌ها را باز کن و به میزبان خبر بده؛ دودی که به اتاق برمی‌گردد مونوکسید کربن هم با خودش دارد.
برای شومینه چه هیزمی خوب است؟
چوب سخت و خشک. بلوط از همه گرمتر میسوزد؛ گردو، زبانگنجشک، توس و چوب درختهای میوه هم خوباند و کاج و صنوبر و سرو ضعیفتر. رطوبت هیزم باید زیر ۲۰ درصد باشد، یعنی دستکم شش ماه مانده و خشک شده باشد. چوب رنگشده، پالت، کارتن و پلاستیک را هیچوقت در شومینه نینداز.
منقل یا کرسیِ زغالی را میشود داخل ویلا روشن کرد؟
نه. زغال در فضای بسته مونوکسید کربن میسازد؛ منقل و قلیان هم، مثل شومینه و بخاری گازی، از منبعهای این گاز در خانهاند. کباب را بیرون بپز، و کرسی را فقط اگر برقی است داخل خانه روشن کن.
عکس: Timo Newton-Syms، ویکی‌مدیا کامانز، مجوز CC BY-SA 2.0
