جشن انار کردستان کی برگزار می‌شود و کجا برویم؟

تاریخ جشن انار کردستان را هر سال تازه اعلام می‌کنند و تا اوایل مهر ۱۴۰۵ برای امسال خبری نبود؛ روز جشن در سال‌های قبل بین نیمهٔ مهر و اواخر آبان افتاده و اطلاعیه‌اش در ۱۴۰۲ فقط سه روز زودتر آمد. جایش روستاهای سلین، بلبر و ژیوار در هورامانِ سروآباد است؛ جشن انار پاوه جداست و استان کرمانشاه برگزارش می‌کند. پس منتظر اطلاعیه نمان و اتاقت را از همین حالا با امکان کنسلی بگیر: در اورامان تخت، ۱۰ تا ۱۵ کیلومتری سلین، یا اگر هنوز بین دو جشن مانده‌ای، در پاوه.

جشن انار کردستان کجاست و جشن پاوه کدام است؟

دو جشن‌اند، در دو استان. «جشنوارهٔ انار هورامان»، که بیشتر به اسم جشن انار کردستان دنبالش می‌گردند، مال بخش هورامانِ شهرستان سروآباد است: سلین، بلبر و ژیوار، و سال ۱۳۹۷ ناو هم.

جشن انار پاوه را استان کرمانشاه برگزار می‌کند: ۱۴۰۳ از پنجشنبه ۱۷ تا ۲۵ آبان سر دوراهی روستای شمشیر، ۶ کیلومتری پاوه، و ۱۴۰۴ پنجشنبه ۲۹ آبان در روستای پلکانی ساتیاری، ۲۸ کیلومتری پاوه. در جست‌وجوها این دو مدام قاطی می‌شوند؛ اطلاعیه‌ای را که دیدی، اول نگاه کن مال کدام استان است.

روستاهای خودِ پاوه، مثل زردویی و خانقاه، هم معمولاً بعد از آخرین انارچینی دورهمیِ شکرانهٔ خودشان را دارند که تاریخش جایی اعلام نمی‌شود؛ سراغش را از صاحبخانه بگیر.

روزهای جشن از ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۴

روز جشن سمت کردستان هر سال فرق کرده و یک بار هم روستایش. سال‌هایی که تاریخشان روشن است، با فاصلهٔ اطلاعیه تا خودِ جشن:

• ۱۳۹۷: ۲۵ تا ۲۷ مهر، با افتتاحیهٔ چهارشنبه ساعت ۳ بعدازظهر در ناو؛ اطلاعیه ۱۱ روز قبل.
• ۱۴۰۲: پنجشنبه ۱۸ آبان، ۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر، این بار در دله‌مرز، حدود ۶۵ کیلومتری جنوب‌شرق شهر سروآباد؛ اطلاعیه ۳ روز قبل.
• ۱۴۰۳: چهارشنبه ۹ آبان از ساعت ۹ صبح در سلین، و غرفه‌ها تا ۱۱ آبان کنار جادهٔ هورامان ماندند؛ اطلاعیه ۱۶ روز قبل.
• ۱۴۰۴: شش پنجشنبه در بلبر و سلین و ژیوار، به اعلام یک کمیتهٔ مردمی که هیچ نهاد رسمی تأییدش نکرد. سایت گردشگری استان یک روز پیش از اولین پنجشنبه بازنشرش کرد.

جشن پاوه هم هر دو سال پنجشنبه بود. یعنی روز جشن در همهٔ این سال‌ها چهارشنبه یا پنجشنبه افتاده، و هرکه برای رزرو منتظر اطلاعیه بماند، بین یک روز تا دو هفته وقت دارد.

اورامان تخت یا پاوه، برای کدام جشن؟

برای جشن کردستان، اورامان تخت. تا سلین ۱۰ تا ۱۵ کیلومتر است و بوم‌گردی و سوئیت مجوزدارش از روستاهای جشن بیشتر است. پاوه بیشترین اتاقِ سمت کرمانشاه را دارد و جشن کرمانشاه دمِ دستش است، ولی سلین از آن‌جا حدود ۵۵ کیلومتر دور است و با این جاده یک ساعت و نیم به بالا راه. پس پاوه را وقتی بگیر که هنوز نمی‌دانی کدام جشن به هفته‌ات می‌خورد؛ اگر قرعه به کردستان افتاد، یعنی حدود ۷ صبح راه افتادن و همین پیچ‌ها در برگشت.

در این دو پایگاه شبی از حدود ۷۰۰ هزار تومان تا نزدیک ۳ میلیون خرج می‌کنی. ارزان‌ترها خانه‌ها و بوم‌گردی‌های سادهٔ روستاهای پاوه‌اند؛ اگر بودجه‌ات تنگ است، از همان‌ها شروع کن. این‌ها نرخ پایه‌اند و نرخ شب جشن را باید جدا پرسید. اتاق‌های اورامان تخت و پاوه را در بریم با تاریخ خودت ببین.

کارت‌های زیر از همین دو پایگاه‌اند، اورامان تخت و روستاهای پاوه، تا هر دو را کنار هم بسنجی.

اقامتگاه‌های پاوه و اورامانات

بریم

رزرو آنی۴.۶(۶ نظر)✓۵ اقامت موفقآپارتمان دیوەخان (سە خوابە)۳ اتاق۷ جای خواباورامان تختخلاصه نظرات مهمانانAIدیوه‌خان منظره‌ی دل‌نشینی داره و جای آروم و امنیه برای موندن؛ ۳ نفر از ۶ مهمون جدا از ویوش تعریف کردن.هرشب از۲,۸۸۸,۰۰۰تومانرزرو آنی۴.۶(۷ نظر)✓۵ اقامت موفقآپارتمان مبله دیوەخان (3)۲ جای خواباورامان تختخلاصه نظرات مهمانانAIمحله دنج و امنه و خونه همون چیزیه که در عکس‌ها می‌بینی، با ویوی خوب. فقط کولر آبی با واحد بغلی مشترکه و سرمایشش کم، صدای همسایه هم می‌آد.هرشب از۱,۱۰۰,۰۰۰تومانرزرو آنی۴.۹(۵۳ نظر)✓۲۷ اقامت موفقویلا کنار رودخانه نسمه جنگلی۲ اتاقپاوهخلاصه نظرات مهمانانAIرودخونه‌ی زلال درست ته حیاط پشتیه و صدای آبش تا تراس میاد، جلوی ویلا هم استخر داره. فقط شب‌ها حسابی سرد میشه؛ اگه می‌خواید تو تراس بشینید لباس گرم ببرید.هرشب از۲,۵۰۰,۰۰۰تومان۴.۷(۱۴ نظر)✓۱۰ اقامت موفقاقامتگاه بوم‌گردی هه وار (طبقه اول)۲ اتاق۹ جای خوابپاوهخلاصه نظرات مهمانانAIتوی بافت روستایی پاوه‌ست و میزبان از محصولات خونگی خودش پذیرایی می‌کنه؛ مهمان‌ها بیشتر از همه از تمیزیش گفتن و اینکه همه‌چی همونیه که تو سایت نوشته.هرشب از۲,۳۰۰,۰۰۰تومان۴.۴(۳ نظر)✓۲ اقامت موفقاقامتگاه بوم‌گردی گلال (طبقه پایین)۱ اتاقپاوهخلاصه نظرات مهمانانAIویوش مستقیم رو به روستاست و برای استراحت یه جمع کوچیک جای آرومیه؛ البته فعلاً فقط ۳ نفر نظر دادن.هرشب از۶۸۵,۰۰۰تومانرزرو آنی۴.۸(۱ نظر)✓۱ اقامت موفقخانه اعتماد در نودشه۱ اتاقپاوهخلاصه نظرات مهمانانAIتنها مهمانی که اینجا نظر نوشته، از میزبان به‌عنوان «انسانی شریف» یاد کرده و ۴.۸۳ داده؛ فعلاً همین یک نظر ثبت شده.هرشب از۱,۵۰۰,۰۰۰تومان

روش ما این است: هفته‌ای را که می‌توانی مرخصی بگیری انتخاب کن و همین حالا دو شب رزرو کن، با کنسلی یا جابه‌جایی تاریخ، و اطلاعیه که آمد، شب‌ها را جابه‌جا کن. اگر هم امسال جشنی در کار نبود، آن هفته باز فصل انارچینی هورامان است و سفرت سر جایش است. چهارشنبه‌شب را حتماً نگه دار؛ جشن چه چهارشنبه باشد چه پنجشنبه، به کارت می‌آید.

کنسلی را قبل از پرداخت دقیق بپرس: تا چند روز قبل از ورود بی‌جریمه است؟ اطلاعیه گاهی سه روز زودتر می‌آید، و کنسلیِ رایگانی که یک هفته مانده به ورود تمام شود، دیگر به کارت نمی‌آید. بعد گرمایش. شب‌های آبان پاوه حدود ۵ درجه است و اورامان تخت ۴ تا ۷، پس بپرس بخاری یا شوفاژ دارد و اتاق‌خواب‌ها در دارند یا نه؛ با بچه، اتاقِ بی‌درِ سرد یعنی شبی که هیچ‌کس درست نمی‌خوابد.

خودِ سلین و بلبر و ژیوار هم چند خانه و آپارتمان اجاره‌ای دارند، بیشترشان آپارتمان مبله، و در سلین شبی حدود ۱.۵ تا ۳.۵ میلیون می‌دهی. کم‌اند، ولی صبح جشن پیاده به غرفه‌ها می‌رسی و شب‌های آبانِ سلین، پایین و کنار دریاچه، حدود ۱۱ درجه است. مریوان، ۷۷ کیلومتر دورتر، نقشهٔ دوم است، ولی استان خرداد امسال خودِ مریوان را هم «تکمیل ظرفیت» اعلام کرد.

خیلی از واحدهای اورامانات برای ۸ تا ۱۶ نفر ساخته شده‌اند. ما چهار نفریم و همیشه می‌پرسیم قیمت برای چند نفر است و نفر اضافه چقدر؛ اگر با خانوادهٔ دیگری می‌روید، یک واحد بزرگ را شریکی بگیرید تا سهم هرکدام پایین بیاید.

تاریخ ۱۴۰۵ را کجا اعلام می‌کنند؟

سمت کردستان، هفته‌ای یک بار صفحهٔ «اطلاعیه‌ها»ی kurdtourism.com را باز کن، سایت گردشگری استان؛ تاریخ ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ همان‌جا منتشر شد. kurdistan.mcth.ir را هم کنارش داشته باش.

جشن پاوه را کرمانشاه اعلام می‌کند: kermanshah.mcth.ir، ادارهٔ میراث فرهنگی پاوه و فرمانداری پاوه.

تاریخ را که دیدی، پیش از راه افتادن روستا و برگزارکننده‌اش را از میزبانت هم بپرس؛ هر دو تا حالا یک بار عوض شده‌اند.

استان کردستان امسال جشنوارهٔ سماقش را ۲ مهر در روستای ژانِ سروآباد برگزار کرد، ولی نمی‌شود قول داد جشن انار هم برگزار شود. برای انتخاب هفتهٔ مرخصی، تقویم سفر ایران را هم کنار این اطلاعیه‌ها باز کن.

یک روز بازار با دف و هه‌لپه‌رکی

روز جشن بیشتر بازار روستاست تا مراسم؛ برنامهٔ صحنه اگر باشد کوتاه است و باقی‌اش ساز و دف و حلقهٔ هه‌لپه‌رکی. باغدارها انار تازه و رب و لواشک و ترشیِ خانگی را خودشان می‌فروشند، و کنارشان گردو و عسل محلی و کلاش هورامی هم هست. جشن پاوهِ ۱۴۰۳، که یک هفته طول کشید، شصت هفتاد غرفه بیشتر نداشت.

روی انارچینی حساب نکن. بعضی جاها باغدارها همه را چند روز قبل می‌چینند تا روز جشن برای فروش آماده باشد. اگر بچه‌ها دلشان چیدن می‌خواهد، از قبل با میزبان در میان بگذار؛ مهمان‌های یکی از اقامتگاه‌های روستاهای پاوه تعریف کرده‌اند اهالی دعوتشان کردند از باغ خودشان میوه بچینند.

شلوغی را جدی بگیر. به افتتاحیهٔ جشن پاوه در ۱۴۰۳ بیش از ۶ هزار نفر آمدند و جاده‌های ورودی چند کیلومتر ترافیک داشت. ما سر ساعت شروع می‌رسیم و داخل روستا پیاده می‌گردیم. کوچه‌های پلکانی پله زیاد دارند؛ کالسکه را در ماشین بگذار و آغوشی ببر.

دو شب در هورامان برای یک روز جشن

روز اول فقط رسیدن است. از سنندج، از راه مریوان و جادهٔ هورامان، حدود ۱۷۰ کیلومتر تا سلین راه است و از کرمانشاه، از روانسر و جوانرود و پاوه، حدود ۱۷۷. مسیریاب برای هر دو کمتر از سه ساعت نشان می‌دهد؛ با این پیچ‌ها چهار ساعت حساب کن و طوری راه بیفت که پیش از تاریکی برسی. از تهران، که تا سلین حدود ۶۵۰ کیلومتر است، یک شب بین راه هم لازم داری: سنندج اگر از مریوان می‌آیی، کرمانشاه اگر از پاوه.

بعدازظهرِ روز جشن، هجیج ۲۲ کیلومتر آن‌طرف‌تر است، لب دریاچهٔ سد داریان؛ برای آن و بقیهٔ دره، اورامان و هجیج در پاییز را بخوان. روز سوم را برای برگشت بگذار.

لباس را با ماه سفر ببند. مهر تقریباً بی‌باران است و روزهای سلین حدود ۲۹ درجه؛ آبان حدود ۸ روز بارانی دارد، روزها حدود ۲۰ درجه، و بعد از باران راه باغ‌ها گِل می‌شود. برای بچه‌ها یک جفت کفش اضافه ببر، و یک جعبهٔ مقوایی برای انارها که توی صندوق قل نخورند.

سوالات متداول

عکس: بختیار صمدی، ویکی‌مدیا کامانز، مجوز CC BY 4.0