سه اپلیکیشن سفر ایرانی برای بیشتر سفرهای داخلی بس است: یکی برای جای خواب، یک مسیریاب داخلی و اپ بانکی‌ات. ۱۲ مهر امسال، عددی که روی کارت یک اقامتگاه در یزد نوشته بود فقط قیمت یک نفر بود؛ برای چهار نفر، هر شب نزدیک پنج برابر آن درمی‌آمد.
چند اپلیکیشن سفر ایرانی روی گوشی لازم است؟
اگر ماشین نمی‌بری، چهارمی هم لازم است: اپ بلیت، برای اتوبوس و قطار و هواپیما. اپ بانکی هم برای لحظه‌ای است که وسط راه اتاقی را قطعی میکنی و رمز پویا و موجودی حسابت را دمِ دست می‌خواهی. باقی، از هواشناسی تا اپی که خرج را بین همسفرها تقسیم میکند، به سفرت بستگی دارد.
فهرست‌های بیست‌وچندتایی «اپهای ضروری سفر» که بالای گوگل می‌آیند، بیشترشان کار شرکت‌هایی‌اند که خودشان یکی از همان اپها را دارند. ستاره‌هایی که می‌دهند مبنای روشنی ندارد و بعضی هنوز اپ‌هایی را پیشنهاد میکنند که دیگر وجود ندارند. قفسهٔ سفر کافهبازار هم حدود ۳۰ اپ دارد و بیشترشان یکی از دو کار را میکنند: بلیت می‌فروشند یا اتاق اجاره می‌دهند.
این نوشته هم بی‌طرفِ مطلق نیست، چون من برای بریم می‌نویسم که خودش در کار رزرو اقامت است. پس اپهای رزرو را، چه اتاق چه بلیت، این‌جا رتبه نمی‌دهم و اسمشان را نمی‌آورم؛ به جایش می‌گویم پیش از پرداخت در هرکدام کجا را نگاه کنی.
اپ ایرانی‌ای که برنامهٔ روزبه‌روز سفر را بچیند و همه‌چیزش را هم رزرو کند، ما نمونهٔ قابل‌اعتمادی از آن پیدا نکردیم. پیش‌نویس برنامه را یک چت‌بات خوب می‌نویسد، به شرط این‌که قیمت و ساعت‌هایش را باور نکنی. نوشتهٔ هوش مصنوعی در گردشگری نشان می‌دهد چت‌بات کجای برنامه‌ریزی به کار می‌آید و کجا اشتباه میکند.
جای خواب را از اپ هتل بگیریم یا اپ اجاره؟
برای یکی دو شب کاری، هتل وسط شهر را از اپ هتل بگیر؛ قانون کنسلی‌اش روشن‌تر است و دردسرش کمتر. خانواده و جمع دوستان که آشپزخانه و نشیمن مشترک می‌خواهند، در ویلا یا سوئیتی که از اپ اجاره می‌گیرند راحت‌ترند، و کسی که بافت قدیم یزد و کاشان را از نزدیک می‌خواهد در بوم‌گردی، به شرط این‌که بداند حمامش با کیست. اگر هنوز مردّدی، پیش از رزرو سری به چطور اقامتگاه مناسب را انتخاب کنیم بزن.
فرق این دو جور اپ بیشتر از همه در کنسلی است. یک دسته آژانس‌های آنلاینی‌اند که بلیت و تور و هتل را کنار هم می‌فروشند و دستهٔ دیگر سایت‌ها و اپهای اجاره، برای ویلا و سوئیت و کلبه و بوم‌گردی. برای هتل‌ها شیوه‌نامه‌ای رسمی از ۱۳۹۵ هست که اگر قرار مکتوب دیگری در کار نباشد، جریمه را درصدی از یک شب حساب میکند. اپها اما شرایط خودشان را می‌نویسند، پس عدد را پیش از پرداخت در همان رزرو پیدا کن. در ویلا و بوم‌گردی، قانون همان آگهی است.
بریم در همین دستهٔ دوم است و فقط سمت جای خواب سفر را دارد: ویلا، سوئیت، آپارتمان، کلبه، بوم‌گردی و خانهٔ سنتی. بلیت نمی‌فروشد و مسیر و برنامهٔ سفر هم نمی‌چیند. دستیار هوشمندش را برای این ساخته‌اند که به‌جای ور رفتن با فیلترها بنویسی کجا، کِی و با چه شرطی جا می‌خواهی و از میان اتاق‌های قابل رزرو کارت بگیری؛ رزرو را در صفحهٔ خود اتاق تمام میکنی. وب‌سایت است و آیکونش را میشود مثل اپ روی صفحهٔ اصلی گوشی گذاشت.
در بریم هم کنسلیِ بی‌هزینه نیست. هر صفحهٔ اتاق یکی از سه قانون را دارد و مهر ۱۴۰۵ عددهایشان این بود:
- سهل‌گیرانه: تا ۲۴ ساعت پیش از ورود، ۱۵ درصد کل مبلغ کم میشود. دیرتر، نصف شب اول و ۱۵ درصد بقیهٔ شب‌ها.
- متعادل: تا ۴۸ ساعت پیش از ورود، ۱۵ درصد. دیرتر، شب‌هایی که در آن ۴۸ ساعت می‌افتند کامل، و از بقیه ۱۵ درصد.
- سختگیرانه: تا ۷۲ ساعت پیش از ورود، ۲۵ درصد. دیرتر، شب‌های داخل آن ۷۲ ساعت کامل، و از بقیه ۲۵ درصد.
در نمونهٔ ۴۰ اتاقی از کارت‌های همین وبلاگ، فقط یکی سهل‌گیرانه بود، ۱۴تا سختگیرانه و بقیه متعادل.
این خانه‌های بوم‌گردی در یزد و کاشان و روستای نیاسر همان‌هایی‌اند که عددهای بخش بعد را از صفحه‌شان برداشته‌ام، و قانون کنسلی هرکدام هم همان‌جا نوشته شده است.
بوم‌گردی‌های یزد، کاشان و نیاسر
بریم
رزرو آنی(۲۸ نظر)۱۴ اقامت موفقاقامتگاه بوم‌گردی یزد مهر (دو دری)خلاصه نظرات مهمانانAIتو یه محله‌ی قدیمی و خلوته که تا بافت تاریخی و جاهای دیدنی پیاده راهی نیست؛ فضای سنتی‌اش هم انقدر قشنگه که مهمون‌ها رفتن عکاسی، و میزبان خودش جاهای دیدنی رو معرفی کرده. از ۱۴ نفر، ۱۳ نفر امتیاز کامل دادن.هرشب از۲,۰۰۰,۰۰۰تومان
(۷ نظر)۵ اقامت موفقاقامتگاه بوم‌گردی شاخه نبات (۴)خلاصه نظرات مهمانانAIصبحانه‌ای که یکی از مهمون‌ها اسمش رو گذاشته VIP، توی یه خونه‌ی سنتی و دنج نزدیک اماکن دیدنی یزد، با میزبانی آقای منصوری و خانواده‌اش. هر ۵ نفری که موندن امتیاز کامل دادن.هرشب از۱,۱۰۰,۰۰۰تومان
رزرو آنی(۶ نظر)۶ اقامت موفقاقامتگاه بوم‌گردی سرای مهرآفرین روستای مرق (اتاق 2)خلاصه نظرات مهمانانAIسکوت روستا و حال‌وهوای سنتی خونه اولین چیزیه که می‌مونه، غذای خونگیش هم خوشمزه‌ست و بهار وقت گلابگیری مزرعه‌هاست. تا کاشان ۳۰ کیلومتر راهه؛ هر ۶ نفری که موندن امتیاز کامل دادن.هرشب از۱,۷۵۰,۰۰۰تومان
(۵ نظر)۴ اقامت موفقاقامتگاه بوم‌گردی هوگا (1)خلاصه نظرات مهمانانAIیکی از مهمون‌ها ملافه‌ی خودش رو برده بود ولی تمیزی رختخواب باعث شد اصلاً بازش نکنه؛ یه خانواده هم سه روز با سگشون موندن و میزبان، آقای ابوترابی، هم در دسترس بود هم راهنمای محلی‌شون. (از ۴ نظر)هرشب از۱,۶۹۵,۰۰۰تومان
رزرو آنی(۴ نظر)۴ اقامت موفقاقامتگاه بوم‌گردی خانه باغ تاریخی کیمیا (اتاق 4)خلاصه نظرات مهمانانAIمحله‌اش ساکته و فضای داخلی خانه‌ی تاریخی دلنشین بوده، صبحانه هم می‌دن؛ هر ۳ نفری که تا حالا موندن امتیاز کامل دادن.هرشب از۴,۸۰۰,۰۰۰تومانمهر ۱۴۰۵، در همان ۴۰ اتاق و کارت‌های بالا، قیمت پایهٔ یک شب بوم‌گردی بیشتر بین ۶۰۰ هزار تا ۴.۸ میلیون تومان بود، ویلا بین ۵۰۰ هزار تا ۵.۵ میلیون و آپارتمان حدود ۱.۱ تا ۲.۸ میلیون. این‌ها را فقط برای حدود بودجه بردار؛ قیمت پایهٔ یک اتاق برای یک نفر است و اتاق دیگر برای هشت نفر.
این‌که چقدر زودتر رزرو کنی، به نوع رزرو هم بستگی دارد. از آن ۴۰ اتاق، ۳۳تا رزرو آنی داشتند و ۷تا منتظر تأیید میزبان می‌ماندند، و نرخ قبولی که صفحه‌ها برای میزبان‌ها نشان می‌دادند از حدود ۲۰ تا ۱۰۰ درصد بود. برای سفری که چند روز بیشتر به آن نمانده، من فقط سراغ ویلا و بوم‌گردی‌هایی که رزرو آنی دارند می‌روم و درخواستی‌ها را برای تاریخ‌های دورتر نگه می‌دارم، که اگر جواب رد آمد وقت گشتن داشته باشم.
صفحهٔ اتاق پیش از پرداخت چه چیزهایی را لو می‌دهد؟
تقریباً هرچیزی که بعداً سرش دلخوری پیش می‌آید، اگر تا پایین صفحه بروی. این‌ها را ۱۲ مهر روی صفحهٔ همان کارت‌های بالا دیدم.
قیمت برای چند نفر است؟ عدد روی کارت همان اقامتگاه یزد که اول گفتم قیمت یک نفر بود، و هر نفر اضافه شبی بیشتر از خود آن عدد رویش می‌آمد. کارت دیگری در یزد که گران‌تر به چشم می‌آمد، قیمتش برای چهار نفر بود؛ برای خانوادهٔ چهارنفره، آخر کار کمتر از نصفِ اولی درمی‌آمد.
دربست است یا نه؟ «غیر دربست» یعنی همه‌چیز، حتی حمام و دستشویی، با مهمان‌های دیگر مشترک است و «نیمه‌دربست» یعنی فقط جاهایی مثل حیاط یا هال. همان اقامتگاه یزد غیر دربست بود، زیر سطح زمین، و رزرو آنی هم نداشت. ساعت ورودش هم فقط ۲ تا ۵ بعدازظهر بود؛ اگر شب می‌رسی، این بازه از قیمت مهم‌تر است.
آنتن کدام اپراتور؟ صفحهٔ اقامتگاه نیاسر برای همراه اول نوشته بود ۴G خوب و برای ایرانسل و رایتل «بدون آنتن»؛ این بخش را همهٔ صفحه‌ها پر نکرده‌اند. مهمانی از «سکوت دیوانه‌کننده»ی آن‌جا تعریف کرده بود. اگر کار داری یا قرار است با مسیریاب برگردی، این سکوت به سیم‌کارتت هم بستگی دارد.
پنج ستاره روی چند نظر؟ تعداد نظرها را کنار امتیاز ببین. یکی از کارت‌های کاشان ۶۸ رزرو موفق داشت و فقط ۴ نظر؛ دیگری ۱۷ رزرو و ۳ نظر نوشته‌شده، و امتیاز هر دو بالای ۴.۹ بود.
بقیه را با یک نگاه از نظر بگذران: طبقه و تعداد پله و آسانسور، اگر سالمند یا کالسکه همراه داری؛ قوانین خانه دربارهٔ حیوان خانگی، مهمانی، سیگار و گروه‌های تک‌جنسیتی؛ و مدرکی که بعضی آگهی‌ها از زوج‌ها می‌خواهند. نقشهٔ صفحه تقریبی است و نشانی دقیق بعد از رزرو می‌آید، پس از دقیق نبودنش نگران نشو.
پیش از اولین پرداخت به یک اپ یا سایت تازه
روی نشان اینماد کلیک کن. نشان واقعی صفحه‌ای روی trustseal.enamad.ir باز میکند و دامنه‌ای که آن‌جا نوشته شده باید دقیقاً همانی باشد که در آن هستی؛ کلاهبردارها عکس نشان را روی صفحه‌های شبیه کپی میکنند. در همان صفحه تاریخ اعتبار را ببین و پایین‌تر، تخلف‌ها، شکایت‌های بی‌جواب و این‌که کسب‌وکار چند وقت است فعال است. اگر با اپ رزرو میکنی، داخل اپ نشانی برای کلیک نیست؛ پیش از اولین پرداخت، نشان را روی سایت همان شرکت باز کن.
از اینماد هم بیش از اندازه‌اش انتظار نداشته باش: می‌گوید صاحب کسب‌وکار کیست و کجاست، و خود مرکزی که آن را می‌دهد نوشته مسئولیت کار و محتوا با همان صاحب کسب‌وکار است.
لحظهٔ پرداخت، نوار آدرس را حرف‌به‌حرف چک کن. درگاه بانکی واقعی روی دامنهٔ shaparak.ir است و صفحهٔ جعلی با آدرس‌هایی مثل shaparaak و shapaarak یا بدون https می‌آید. راهنمای وارسی صفحهٔ پرداخت در رزرو آنلاین اقامتگاه نشانه‌های دیگرِ آگهی و صفحهٔ قلابی را هم دارد.
دو شماره را هم در گوشی ذخیره کن. ۰۹۶۳۸۰ خط شبانه‌روزی پلیس فتاست، برای وقتی که بیعانه داده‌ای و طرف دیگر جواب نمی‌دهد. ۰۹۶۲۹ سامانهٔ ملی سفر است و شکایت از اقامتگاهی را که با آگهی‌اش نمی‌خواند، با عکس و فیلم، ثبت میکند؛ در سایتش، 09629.ir، هم می‌توانی ببینی یک واحد اقامتی مجوز دارد یا نه.
بلیت‌هایی که پولشان برنمی‌گردد
بعضی قطارهای ویژه و گردشگری اصلاً استرداد ندارند. برای بقیه هم جدول‌هایی که در اینترنت دست‌به‌دست میشود ساعت‌ها و درصدهای متفاوتی دارند، چون قانون هر بلیت را فروشنده و شرکت مسافربری‌اش تعیین میکند. پیش از پرداخت، شرایط استرداد را در صفحهٔ خرید همان بلیت پیدا کن، و اگر قطارت ویژه یا گردشگری است، اول دنبال همین یک خط بگرد.
وقتی موقعیتت روی نقشه جای دیگری می‌افتد
برای جاده یک مسیریاب داخلی کافی است، که سرورش داخل کشور است و بی‌فیلترشکن کار میکند. بیشتر ما نشان یا بلد را داریم، و بین این دو همانی بس است که دستت به آن عادت کرده. گرفتاری این روزها جی‌پی‌اس است: از پارسال، به‌خصوص در تهران، موقعیت روی نقشه گاهی می‌پرد و مسیریاب‌ها و تاکسی‌های اینترنتی راه را گم میکنند. خود نشان هم گفته بود درست کردنش از دست اپ خارج است.
راهش این است که منتظر نمانی گوشی پیدایت کند. نقشه را بکش و مبدأ، یا حتی جایی را که الان ایستاده‌ای، خودت روی نقشه بگذار. من این کار را پیش از راه افتادن می‌کنم، وقتی هنوز دمِ درِ اقامتگاهم و کسی پشت سرم بوق نمی‌زند.
برای سفر جاده‌ای، 141.ir را هم در مرورگر نگه دار. مال مرکز مدیریت راه‌های کشور است و جاده‌های بسته و دوربین‌های جاده را زنده نشان می‌دهد؛ ۱۲ مهر ساعت سه‌ونیم بعدازظهر نوشته بود جادهٔ گنبد کاووس به مراوه‌تپه در گلستان، بعد از بارانی که رودخانه را طغیانی کرد، تا اطلاع ثانوی بسته است.
اگر اینترنت بین‌الملل قطع شد، اپ‌هایی که سرورشان داخل است معمولاً سرپا می‌مانند. تأیید رزرو و شمارهٔ پشتیبانی را با این حال جایی بیرون از اپ هم داشته باش.
سوالات متداول
اپهای سفر ایرانی روی آیفون نصب میشوند؟
از اپاستور نه؛ اپل اپهای ایرانی را بهخاطر تحریمهای آمریکا از فروشگاهش برداشته است. کاربر آیفون این اپها را از فروشگاههای ایرانیِ مخصوص آیفون نصب میکند، یا نسخهٔ وب همان سرویس را در مرورگر باز میکند.
اپ دنگ سفر بدون اینترنت کار میکند؟
بعضیشان بله. چند اپ ایرانی برای تقسیم خرج سفر در کافهبازار و مایکت هست؛ بعضی میگویند کاملاً آفلاین کار میکنند و بعضی حساب را بین گوشی همسفرها هماهنگ میکنند، که برای آن اینترنت لازم است. برای سفری که آنتن درستی ندارد، پیش از نصب توضیح صفحهٔ اپ را ببین و نسخهای را بردار که حسابها را روی گوشی خودت نگه میدارد.
با اپهای رزرو خارجی میشود در ایران اتاق گرفت؟
برای اقامت داخل ایران عملاً نه. بوکینگ از ۱۳۹۷ هتلهای ایران را از فهرستش برداشته، و کارت بانکی ایرانی هم در این اپها پرداخت نمیشود.
اپلیکیشن سفر خرج سفر را کم میکند؟
نصبش رایگان است و پول را وقتی میدهی که رزرو میکنی. کمکش بیشتر در کنار هم دیدن چند گزینه است. پرداخت اقساطی که حالا در بعضی اپهای اقامت هست، همان مبلغ را در چند قسط پخش میکند. جایی که واقعاً پول میماند، دیدن هزینهٔ نفر اضافه پیش از پرداخت است.
عکس: خبرگزاری فارس، ویکی‌مدیا کامانز، مجوز CC BY 4.0
