عکسِ بریس از بالای صخره گرفته میشود؛ آن آبِ آبی زیر پا، دعوتنامهٔ شنا نیست. میان سواحل جنوب، من تیس و ریشهر را برای وقتگذرانی با امکانات بیشتر، درک را برای راهرفتن روی ماسه و بریس را برای منظرهٔ بندر انتخاب میکنم. زمستان به همهشان میآید، ولی آبِ بهمن در چابهار حدود ۲۳ تا ۲۴ درجه است و در بوشهر نزدیک ۱۸ درجه؛ این تفاوت را دستکم نگیر.
برای کدام سواحل جنوب لباس شنا برداریم؟
اگر شنا جزو خواستههای اصلی توست، چابهار از نظر دمای آب شانس بهتری از بوشهر دارد؛ اما من فقط در شناگاه مجازِ فعال، با ناجیِ حاضر و اجازهٔ همان روز وارد آب میشوم. در تیس امکانات ساحلی وجود دارد، ولی خبرِ تصویب یا تجهیز یک شناگاه، حضور همیشگی ناجی را ثابت نمیکند. وضعیت فعالیت و سانسهای روز سفر را از مدیریت مجموعه بگیر.
برای مقایسهٔ فصل: میانگین آبِ ژانویه، فوریه و مارس، تقریباً همزمان با دی، بهمن و اسفند، در چابهار حدود ۲۴، ۲۳ تا ۲۴ و ۲۴ تا ۲۵ درجه است. در بوشهر همین سه ماه حدود ۲۰، ۱۸ و ۲۰ درجهاند. آبِ قشم هم در بهمن حوالی ۲۲ درجه است؛ برای آدم سرمایی، آبتنیِ طولانی حسابش نمیکنم.
این اعداد میانگیناند. روزِ آفتابی هم میتواند دریای نامناسب داشته باشد؛ شنا کنار اسکله و موجشکن را از برنامه حذف کن. برای انتخاب شهر بر اساس هوا، مقایسهٔ هوای مقصدهای جنوبی در زمستان به درد میخورد.
اول پایگاه، بعد ساحلِ دمِ غروب
برای تیس و بریس، خوابیدن در خود چابهار انتخاب کاربردی است؛ سوئیت برای دو نفر و آپارتمانِ آشپزخانهدار برای خانواده. درک را یک روز جدا برو. اگر فقط یک شب وقت داری، من یکی از دو سمت شرق یا غرب را انتخاب میکنم؛ رسیدن به ساحل و بلافاصله برگشتن، آن چیزی نیست که برایش این همه راه آمدهای.
در آگهیهای دیدهشده در آبان ۱۴۰۵، سوئیت نقلی چابهار حدود ۱٫۵ تا ۲ میلیون تومان و خانه یا آپارتمان معمولی حدود ۲ تا ۴٫۵ میلیون تومان برای هر شب شروع میشد. پس دو شبِ یک سفر ساحلی دونفره، فقط برای اقامتِ ساده حدود ۳ تا ۴ میلیون تومان میخواهد؛ کرایهٔ گشتهای دور هنوز جداست.
برای هنگام، سمت سوزا یا شیبدرازِ قشم به قایق نزدیکتری؛ برای لافت، پایگاه نزدیک محور شمالی بهصرفهتر از رفتوبرگشت از جنوب جزیره است. نمونههای سوئیت ساده در قشم از حدود شبی ۱ تا ۳ میلیون تومان و اتاق بومگردی سوزا حوالی ۳٫۲ میلیون تومان دیده شد. برای ریشهر، خود بوشهر با خانه و آپارتمانِ حدود ۱٫۷ تا ۳٫۳ میلیون تومان انتخاب سرراستتری است. این بازهها نرخ آغاز آگهی با ظرفیت پایهاند؛ «نزدیک دریا» هم لزوماً یعنی چند دقیقه رانندگی، نه درِ خانه روی شن.
خانهٔ نزدیک ساحل را با مسیر دسترسیاش پیدا کن؛ من برای غروب و صبح فردا اتاق میگیرم، نه فقط برای چند ساعت خواب.
اینها نزدیک ساحلهای قشم، کیش، بوشهر و گناوهاند؛ اول ساحلت را انتخاب کن، بعد خانه را.
اقامتگاههای نزدیک ساحل جنوب
بریمبرای سفر عادی، انتخاب اقامت از حدود دو هفته قبل خیال من را راحتتر میکند؛ در تعطیلات چندروزه، حدود یک ماه فرصت میگذارم. اگر همراهت بچه یا فرد کمتوان است، همواربودن راهِ اتاق تا آب ارزش بیشتری از ویوی دورِ دریا دارد.
تیس و ریشهر برای روزِ بیدردسرتر
تیس: حدود ۱۰ کیلومتر از چابهار فاصله دارد و برای پیکنیک خانوادگی، آلاچیق، خوراکی و برگشت راحت به شهر مناسبتر از ساحلهای دور مکران است. هوای دیِ چابهار با روزهای حدود ۲۴ و شبهای حدود ۱۶ درجه، نشستن بیرون را عملی میکند. آبتنی تابع همان شرطِ شناگاه فعال است؛ روز موجدار را به گردش خشکی بده. تیس ساحلِ بیجمعیتِ عکسهای تبلیغاتی نیست.
ریشهر: برای کسی که در بوشهر اتاق گرفته و دنبال پیادهروی، نشستن و چای عصر است، انتخاب من است. بوستان، جای پارک و دسترسی به خوراکی دارد؛ رسیدن از محوطهٔ بالاتر به بخش پایین ساحل با پله است، پس برای کالسکه روی تمام مسیر حساب نکن. روزهای حدود ۲۰ تا ۲۱ درجهایِ دی و بهمن برای گشت خوباند، آبِ زمستانیِ بوشهر برای شنای راحتِ همه گرم نیست. در باد تند، آن چای کنار آب هم زود سرد میشود.
دیر: پارک ساحلیِ بلوار خلیج فارس را برای یک توقف در مسیر جنوب استان انتخاب میکنم؛ خدمات شهری و فضای نشستن دمدستتر از ساحلهای بیرون بندرند. برایش از بوشهر حدود ۲۰۰ کیلومتر، نزدیک سه ساعت با توقف، راه داری. زمستان از گرمای سنگینِ گشت ساحلی کم میکند، ولی دیر را صرفاً برای شنا انتخاب نمیکنم؛ اسکلهٔ فعال صیادی و تفرجگاه را نباید یکی گرفت.
درک یا بریس؛ ماسه میخوای یا منظرهٔ صخرهای؟
درک برای پیادهروی روی ماسه و دیدن رسیدن تپههای شنی به دریای عمان است؛ بریس برای منظرهٔ قایقها از ارتفاع. هر دو مناسب کولهٔ سبک و عکاسیاند، اما رفتن به هر دو در یک روز از چابهار را دوست ندارم: زمانِ جاده جای خود ساحل را میگیرد.
راه درک از سمت کنارک و زرآباد میرود؛ تا روستا جادهٔ آسفالت و قابلعبور با سواری داری و برای حدود ۱۶۰ تا ۱۷۰ کیلومتر، دو تا سه ساعت وقت میگذاری. بخش ماسهای را پیاده برو؛ ماشین شهری را وارد شن نکن. آبان تا اسفند، راهرفتن زیر آفتاب این ساحل از تابستان قابلتحملتر است. امکانات کنار آب محدود است؛ آب آشامیدنی و خوراکیِ روز توی کوله باشد و ناهار محلی در روستا با هماهنگی قبلی جور شود. برای شنا، درک انتخاب پیشنهادی من نیست.
بریس حدود ۶۰ کیلومتر شرق چابهار و تقریباً یک ساعت رانندگی فاصله دارد. جاذبهٔ اصلی، لنجها و قایقهای بندر زیر دیوارهٔ بلند است؛ یک ساعت مکث برای منظره و عکس میارزد. زمستان ایستادن در فضای بیسایه آسانتر است، ولی روزِ باد شدید را برای لبهٔ صخره انتخاب نکن. خدمات بندر را با امکانات بالای پرتگاه اشتباه نگیر؛ برای عکس لازم نیست کفش را تا آخرین سانتیمترِ لبه ببری.
برای شناخت مسیرهای شرق و غرب، مطلب چابهار و سواحل مکران قدم بعدی است. من در یک سفر کوتاه، یک ساحلِ دور را کامل میبینم و عصر دیگر را نزدیک شهر میمانم.
هنگام و هرمز بدون وعدهٔ پلاژ
هنگام برای ترکیبِ قایق و ساحلگردی، هرمز برای رنگ زمین کنار آب مناسب است. هوای خنکترِ زمستان پیادهروی را خوشایند میکند؛ باد دریایی هم میتواند عبور شناورها را متوقف کند، پس این دو انتخاب به بازبودن مسیر دریایی وابستهاند.
برای هنگام از قشم به اسکلهٔ شیبدراز میرسی و با قایق میروی. خوراکی و خدمات را بیشتر نزدیک بازار و آبادی پیدا میکنی؛ روی سایه، دوش یا سرویس در هر تکهٔ ساحل حساب نکن. من برای گشتِ کوتاه، وقت را پای یک ساحل مجاز خرج میکنم، نه دویدن دنبال همهٔ نامهای روی نقشه. ساحلهای خلوتِ بدون ناجی را هم محل شنا معرفی نمیکنم.
هرمز با خاک سرخ و صخرههای کنار دریا به کار عکاس و اهل پیادهروی میآید. از بندرعباس با شناور مسافری به جزیره میرسی و برای ساحلهای بیرون شهر، وسیلهٔ محلی لازم داری. خدماتِ شهر را نباید به پایِ ساحل سرخ نوشت؛ خوراک و آب را قبل از گشت همراه ببر. در برنامهٔ من اینجا محل دیدن رنگ و بافت زمین است؛ شنای تفریحی سهمش نیست.
لافت ساحلِ شناست؟
برای من نه؛ لافت بندری برای تماشای لنجها، بادگیرها و تغییر منظرهٔ آب در جزرومد است. از شهر قشم حدود ۶۰ تا ۷۰ کیلومتر، نزدیک یک ساعت راه دارد. زمستان میشود عصر در ساحلِ بافت قدیمی قدم زد و برای غذا و استراحت به آبادی برگشت؛ این ساحل را با محل سوارشدن خودرو به لندینگکرافت یکی نگیر.
اگر از ساحل انتظار ماسهبازیِ طولانی و پلاژ داری، لافت انتخاب دقیقی نیست. انتخاب من اینجا یک گشت کوتاهِ عصر است، با دوربین و کفش راحت، بدون برنامهٔ ورود به آب.
در مقایسه با ساحلهای دریای خزر، امتیاز زمستانِ جنوب هوای ملایمتر برای بیرونماندن است؛ اما امکانات ساحلی همهجا شبیه پارکهای شناختهشدهٔ شمال نیست. درک را با آب و خوراکیِ همراه انتخاب میکنم؛ ریشهر را وقتی که دلم میخواهد کوله را سبکتر ببندم.
سوالات متداول
برای ساحلهای صخرهای صندل کافی است؟
روی مسیر خشک و سنگیِ بریس یا هرمز، کفش بسته با زیرهٔ مناسب را ترجیح میدهم؛ صندل سبک را برای ماسه و استراحت نگه دار. صخرهٔ خیس را با هیچ کفشی مسیر تفریح حساب نکن.
هر جای ساحل میشود چادر زد؟
نه؛ دسترسی عمومی به ساحل به معنی اجازهٔ کمپ در هر نقطه نیست. محل مجاز و شناختهشده، دور از مسیر بالاآمدن آب و با راه خروج روشن انتخاب لازمِ شبمانی است؛ برای سفر اولِ ساحلی، اقامتگاه دردسر کمتری دارد.
میشود برای عکس وارد لنجهای کنار ساحل شد؟
لنجِ پهلوگرفته وسیلهٔ کارِ صاحبش است، نه سکوی عمومی عکاسی. ورود فقط با اجازهٔ روشنِ صاحب یا ناخدا؛ برای عکس از خود افراد هم رضایتشان را بگیر. از روی ساحل معمولاً قاب کافی داری.
عکس: Meisam.sh57، ویکیمدیا کامانز، مجوز CC BY-SA 4.0














